­Tham dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Nguyễn Thanh Lâm, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, đại diện lãnh đạo Bộ Công an cùng đại diện Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, các chuyên gia và nhà khoa học. Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động xây dựng, triển khai và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản theo nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ giao.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại buổi lễ. 

Theo Phó Thủ tướng, đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của ngành nông nghiệp và môi trường, góp phần minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, từ đó bảo đảm chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam. Không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật, việc đưa hệ thống vào vận hành diễn ra trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đứng trước nhiều yêu cầu mới. Là trụ đỡ của nền kinh tế, nông nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng tích cực. Riêng 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 31 tỷ USD, tăng 9,2%; xuất siêu hơn 8,4 tỷ USD. Tuy nhiên, mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm 2026 đang đặt ra áp lực lớn khi các thị trường ngày càng siết chặt yêu cầu về minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc. Phó Thủ tướng cho rằng truy xuất nguồn gốc hiện không còn là yêu cầu riêng lẻ mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng và bảo vệ người tiêu dùng. Muốn phát triển bền vững, nông sản Việt Nam buộc phải xây dựng thương hiệu và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Dù vậy, việc triển khai cũng đối mặt nhiều thách thức khi sản xuất nông nghiệp trong nước vẫn chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, phân tán với số lượng hộ sản xuất rất lớn. Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, cần có lộ trình phù hợp, triển khai từ trọng tâm đến mở rộng để bảo đảm hiệu quả và tính khả thi.

Trước mắt, ông đề nghị ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đặc biệt hướng đến các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ. Trên nền tảng đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và Hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời từng bước mở rộng sang các nhóm sản phẩm có yêu cầu quản lý cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm hoặc phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của từng thị trường.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ Công an, Khoa học và Công nghệ, Công Thương, Tài chính cùng các địa phương tăng cường phối hợp, chuẩn hóa, hoàn thiện cơ chế kết nối, liên thông, chia sẻ và xác thực dữ liệu. Ông cũng nhấn mạnh cần hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tham gia hệ thống, coi truy xuất nguồn gốc là công cụ để kiểm soát, nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, thay vì trở thành một thủ tục hành chính phát sinh. Đặc biệt, việc triển khai phải đơn giản, hiệu quả và phù hợp với tập quán, kinh nghiệm canh tác của người dân. Ở góc độ quản lý Nhà nước, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời không "hành chính hóa" các điều kiện kỹ thuật hay quy trình nội bộ - những yếu tố rất dễ bị lợi dụng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ông bày tỏ tin tưởng, với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản sẽ trở thành hạ tầng số quan trọng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy hệ thống đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại Hà Nội, hệ thống truy xuất nguồn gốc đã cấp tài khoản cho hơn 3.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh; hơn 12.000 sản phẩm được gắn mã QR, giúp cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp minh bạch thông tin và người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Công ty Masan MEATLife cho biết truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Hiện doanh nghiệp đã áp dụng truy xuất đối với 100% sản phẩm thịt, số hóa toàn bộ dữ liệu chuỗi sản xuất và sẵn sàng kết nối với hệ thống của Bộ nhằm nâng cao tính minh bạch và giá trị sản phẩm. Tại lễ công bố, các đại biểu đã thực hiện nghi thức bấm nút chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, đánh dấu việc đưa hệ thống vào hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Việc công bố và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng số quan trọng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, an toàn và phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tại buổi công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, chính thức đưa hệ thống vào vận hành trên phạm vi toàn quốc. 

Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Môi trường